حَوارِيُّونَ _ ترجمه بیان السعاده فى مقامات العباده سلطان محمد گنابادی«سلطانعلیشاه»
حَوارِيُّونَ
فَلَمَّا أَحَسَّ عِيسى مِنْهُمُ الْكُفْرَ قالَ مَنْ أَنْصارِي إِلَى اللَّهِ قالَ الْحَوارِيُّونَ نَحْنُ أَنْصارُ اللَّهِ آمَنَّا بِاللَّهِ وَ اشْهَدْ بِأَنَّا مُسْلِمُونَ (52)
قالَ الْحَوارِيُّونَ حواريّين گفتند، وجه تسميه آنان ازاينروست كه آنان لباس مى شستند و لباسها را سفيد مىكردند، روايت شده است كه آنان پيرو عيسى بودند و دوازده نفر بودند و هر وقت گرسنه مى شدند مى گفتند يا روح اللّه گرسنه شديم، پس او دستش را به زمين مىزد، خواه زمين صاف يا كوه، پس براى هر يك از آنان دو عدد نان از زمين خارج مىشد و آن را مىخوردند.
و هرگاه تشنه مىشدند مىگفتند يا روح اللّه ما تشنه شديم، پس دستش را بر زمين مىزد چه بر زمين صاف يا كوه و از آنجا آب بيرون مىآمد و مىنوشيدند.
آنها گفتند: يا روح اللّه از ما برتر هم كسى هست؟ كه هر وقت بخواهيم ما را مى خورانى و هر وقت بخواهم ما را مى نوشانى، و ما به تو ايمان آورديم و پيرو تو شديم، گفت: برتر از شما كسانى هستند كه با دست خود كار مىكنند و از كسبشان مىخورند، در نتيجه اين سخن، از آن پس، آنان لباس مى شستند و دستمزد مىگرفتند، و يا از آن جهت حواريّون گفتند كه لباس سفيد مىكردند يا اينكه آنان انصار و ياران او بودند، زيرا حوارىّ بر ناصر و بر يارى دهنده انبيا اطلاق مىشود، يا اينكه آنان سفيدكننده قلبها بودند، و خودشان اخلاص داشتند و خالص بودند و ديگران را نيز از پليدى گناهان خالص مىكردند.
و اصل آن «حوار» است و ياء مشدّد از جهت مبالغه به آن متّصل شد، و گويا در اين معانى بدون ياء استعمال نشده است.
نَحْنُ أَنْصارُ اللَّهِ توافق در جواب اقتضا مىكرد كه بگويند: «ما انصار تو هستيم به سوى خدا» ولى از آن عدول كردند از جهت اشعار به اينكه يارى كردن او يارى كردن خداست و لذا گفتند ما يارى كنندگان خدائيم.
آمَنَّا بِاللَّهِ به خدا ايمان آورديم، اين عبارت استيناف بيانى است در مقام تعليل يا براى بيان كردن حال آنان است.
وَ اشْهَدْ بِأَنَّا مُسْلِمُونَ يعنى شهادت بده كه ما فرمانبردار و مطيع هستيم، يا اينكه مقصود از ايمان اذعان و مقصود از اسلام بيعت عامّه است، يا مقصود از ايمان و اسلام هر دو بيعت عامّه نبوى و قبول دعوت ظاهرى است، سپس از خطاب به عيسى (ع) سخن را گردانده و خدا را خطاب كردند و گفتند:
رَبَّنا آمَنَّا بِما أَنْزَلْتَ وَ اتَّبَعْنَا الرَّسُولَ فَاكْتُبْنا مَعَ الشَّاهِدِينَ (53)
ترجمه تفسير بيان السعادة فى مقامات العبادة، ج3، آل عمران آیه۵۲