فصلى است در بيان معناى اخلاص_تفسیرمجمع البیان
فصلى است در بيان معناى اخلاص
مؤلّف بمناسبت اينكه اين آيه بكلمه «اخلاص» ختم گرديد. فصلى در معناى اخلاص منعقد نموده ميگويد: از حذيفة بن يمان. روايت شده است كه ميگويد از رسول اكرم صلى اللَّه عليه و آله و سلّم پرسيدم: اخلاص چيست؟
حضرتش فرمود: اين موضوع را از جبرئيل سؤال كردم او گفت اين موضوع را از حضرت رب العزّه پرسيدم، فرمود: آن سرّى از اسرار من است كه در قلب هر يك از بندگان خود كه او را دوست داشته باشم قرار ميدهم.
ابن ادريس خولانى از پيغمبر اكرم صلى اللَّه عليه و آله نقل كرده است كه فرمودند براى هر حقّى حقيقتى و نشانه اى موجود است و شخص تا هنگامى كه دوست دارد مردم او را درباره اعمالى براى خدا انجام ميدهد تعريف و ستايش كنند بحقيقت «اخلاص» نرسيده است.
سعيد بن جبير ميگويد: اخلاص اين است كه شخص دين و عمل خود را بطور خالص براى خداوند قرار بدهد يعنى در ايمان خود براى خداوند شريكى قرار ندهد و در عمل خود هرگز «ريا» بكار نبرد.
بعضى «اخلاص» را به «اتحاد اعمال شخص در ظاهر و باطن» معنا كردهاند.
برخى ميگويند، اخلاص اين است كه انسان ملكات فاضلهاى در روح خودبراى خدا بدون توجّه بمادّيات بوجود بياورد.
بعضى گفتهاند اخلاص اين است كه شخص همانطور كه گناهان خود را از مردم پنهان ميكند حسناتش را نيز مخفى بدارد.