تفسير و تفاسير شيعه قرن دهم

قرن دهم :

 

 

الحاشية على تفسير الكشاف

اثـر ابـوالـمـعـالى محمد صدرالدين ثالث ( 828 – 903 ق ) فرزند غياث الدين منصور اول حسينى دشتكى شيرازى , از فلاسفه و اكابر اماميه .ايـن اثر حواشى و تعليقات دشتكى بر تفسير الكشاف تاليف جاراللّه زمخشرى ( م 528 ق ) مى باشد كه با مذاق فلسفى خويش نگاشته است .
نـسخه اى از اين حاشيه در كتابخانه سلطان سليمان خان عثمانى در استانبول محفوظ است و در فهرست اين كتابخانه ضبط است .فرزندش امير غياث الدين منصور ( م 948 ق ) نيز داراى تفسير حاشيه بر كشاف مى باشد.

منابع :

احياءالداثر من القرن العاشر, 218; الذريعة , 6/46; مجالس المؤمنين , 2/229.

 

 

 

قراضة النظير و خلاصة التفسير

اثـر شـيخ تقى الدين ابراهيم ( 840 – 900 يا 905 ق ) فرزند على بن الحسن عاملى كفعمى , جبعى حارئى حائرى معروف به كفعمى , از مفسران و محدثان اماميه .تفسير مورد بحث در تلخيص و تنقيح تفسير مجمع البيان لعلوم القرآن شيخ طبرسى ( م 548 ق ) مى باشد به اختصار و تنقيح بعضى توضيحات مى پرازد.نسخه اى از اين تفسير در كتابخانه مجلس شوراى اسلامى محفوظ است .

بـراى كـفـعمى چند اثر ديگر ياد كرده اند:

1) اختصار تفسير على بن ابراهيم قمى , تلخيصى است روائى از تفسير قمى , كه در يك مجموعه نزد افندى صاحب رياض العلما موجود بوده است .
2) الـواضـحة فى شرح سورة الفاتحة , در شرح و بيان سوره فاتحة الكتاب است كه مؤلف آن را جزء منابع كتاب خود البلد الامين ( در دعا ) قرار داده است .
3) اختصار غريب القرآن سجستانى , تلخيص غريب القرآن سجستانى است .
4) الوجيز فى قراءة الكتاب العزيز, نام ديگر آن اللفظ الوجيز است .
در قراءآت قرآن و ضبط اعراب آن .
5) اخـتصار زبدة البيان , تلخيص تفسير زبدة البيان انسان الانسان المنتزع من مجمع البيان تاليف شيخ زين الدين عاملى نباطى كه مختصر تفسير مجمع البيان شيخ طبرسى است .
6) اخـتصار جوامع الجامع طبرسى , مختصرى است از تفسير جوامع الجامع امين الاسلام طبرسى كه در بعضى موارد افزوده هائى بر آن دارد.
7) تـفـسير سورة الفاتحه , در بيان تفسير و خواص آيات الفاتحة الكتاب است و غير از تاليفات ديگر مؤلف است .

مـنـابـع :

احياء الداثر من القرن العاشر, 6; الاعلام , زركلى , 1/53; اعيان الشيعة , 2/184; امل المل , 1/28; ايـضاح المكنون , 1/192; الذريعة , 17/65; روضات الجنات , 1/20; رياض العلماء, 1/21; كشف الـظـنـون , 2/1982; مـعـجـم الـدراسات القرآنية , 234; معجم المؤلفين , عمر رضا كحاله , 1/65; مفسران شيعه , 137.

 

 

 

جامع البيان فى تفسير القرآن

اثر معين الدين محمد ( 832 – 906 ق ) فرزند عبدالرحمن بن محمد ايجى شيرازى , از علماى عصر خود.
تـفـسـيـر مورد بحث در يك جلد به زبان عربى و شيوه كلامى و ادبى با بهره از روايات و احاديث فريقين سنى و شيعه تدوين شده است و آن شامل تمام قرآن از سوره الحمد لغايت سوره الناس در نوع خود بسيار محققانه و از تفسيرهاى معروف قرن دهم هجرى مى باشد.
چند نسخه خطى از اين تفسير امروزه موجود است از جمله نسخه كتابخانه مدرسه باقريه مشهد و نسخه كتابخانه الخديوية مصر.

ايـن تـفـسـيـر نـخـستين بار در لاهور به سال 1879 م به طبع رسيد سپس در حاشيه اكليل فى استنباط التنزيل سيوطى در دهلى به سال 1296 ق تجديد چاپ گرديد.

مـنـابع :

الاعلام , 6/195; ايضاح المكنون , 1/303; الضوء اللامع , 8/37; فهرست كتابخانه الخديوية , 1/159; كشف الظنون , 1/452, معجم المطبوعات , 1/500; معجم المؤلفين , 10/153.

 

 

 

الواضحة فى تفسير الفاتحة

اثـر مـلا مـحـمـد مـعين الدين ( م 907 ق ) فرزند شرف الدين محمد هروى فراهى معروف به ملا مسكين يا معين مسكين كه در هرات و كنار بقعه خواجه عبداللّه انصارى جنب برادرش نظام الدين محمد به خاك سپرده شده است .
تفسير مورد بحث در بيان و تفسير سوره الحمد و به فارسى است .امروزه نسخه هاى متعدد از اين تفسير در دست است .از جمله نسخه اى در كتابخانه جعفريه در مدرسه هندى كربلا.
بـراى مـلا مـعين مسكين اثرات ديگرى ذكر كرده اند:

1) بحرالدرر, در چند جلد به زبان فارسى و عربى .آنرا در شهر مزار شريف تاليف كرده و آيه يطعمون الطعام على حبه مسكينا و يتيما و اسيرا را در حـق مـولا امـيـرالـمؤمنين (ع ) مى داند و مى گويد: به سنان ملك دنيا گرفت و به سه نان ملك عقبى گرفت مسكين تو, كه نه سنان دارى نه سه نان .

2) احسن القصص , كه در تفسير و شرح آيات سوره يوسف است و در 1278 ق در تهران چاپ سنگى و در 1309 ق در لـكنهو كه آن را چاپ نقره كار گويند و بهترين تصحيح آن به كوشش دكتر سيد جعفر سجادى از سوى دانشگاه تهران و سپس مؤسسه اميركبير منتشر شده است .

3) حـدائق الـحـقـايـق فى كشف اسرار الدقائق , اين كتاب در چند جلد به زبان فارسى و به شيوه عرفانى و با استناد به اشعار مؤلف و ديگران تدوين گرديده است .
نـسـخـه هاى متعددى از اين تفسير در كتابخانه ها موجود است از جمله در كتابخانه آستان قدس رضوى ( شماره هاى 1516 و 9843 ) و در كتابخانه آية اللّه مرعشى .
اين كتاب با پيش گفتار دكتر سيد جعفر سجادى و توسط دانشگاه تهران طبع و منتشر گرديده است .

مـنـابـع :

احـياء الداثر من القرن العاشر, 230; تاريخ حبيب السير, 4/340; الذريعة , 25/12; مزارات هـرات , 2/114; مـعجم الدراسات القرآنية , 315; مؤلفين كتب چاپى فارسى و عربى , خانبابا مشار, 6/261; فهرست نسخه هاى خطى فارسى , منزوى , 1/67; مفسران شيعه , 134.

 

 

 

 

تفسير دوانى

[تـفـسـير آيه اسراف ], اثر مولانا جلال الدين محمد ( 820 – 908 ق ) فرزند اسعد دوانى , از مشاهير حكماى شيعه .
تـفـسـير مورد بحث در شرح و تفسير معضلات چند آيه شريفه از قرآن است كه به شيوه عرفانى و فلسفى تاويل و تفسير گرديده است .
دو نسخه خطى از اين اثر در كتابخانه آستان قدس رضوى مى باشد ( شماره 1471 ). نـسـخـه هـاى آستان قدس رضوى اختصاص به تفسير آيه 31 سوره اعراف دارد: يا بنى آدم خذوا زيـنـتـكـم عـنـد كل مسجد و كلوا و اشربوا و لا تسرفوا انه لا يحب المسرفين و نسخه كتابخانه جعفريه مدرسه هندى در كربلا شامل تفسير آيات ديگرى نيز مى باشد كه اين تفسير مرتب است بر چـنـدين موقف و فصل : مولانا جلال الدين دوانى را تفسيرهاى ديگرى است :

1) تحفه روحانى , در علم حروف و اسرار آيات و خواص كلمات و بينات قرآن كه با مشرب عرفانى و فلسفى خود اسرارى از قرآن را ذكر مى كند.

2) تـفسير قلاقل يا چهار قل , در يك جلد و به زبان عربى و به شيوه كلامى و فلسفى شامل بحث و شـرح چـهـار سـوره قـرآن : قل يا ايها الكافرون , قل هو اللّه احد, قل اعوذ برب الفلق , قل اعوذ برب الناس .

3) تـفسير سورة الاخلاص , اين كتاب در يك جلد به زبان عربى و به شيوه عرفانى و فلسفى سوره اخلاص را مبسوطا شرح كرده و به نام السلطان ناصرالدين ابوالفتح عبدالقادر اتحاف كرده است .
نسخه هائى از اين كتاب موجود است از آن جمله در كتابخانه آستان قدس رضوى ( شماره 6406 ) چهار نسخه .

مـنـابـع :

احـيـاء الداثر من القرن العاشر, 220; الاعلام , زركلى , 6/32; اعيان الشيعة , 9/122; البدر الطالع , 2/130; ايضاح المكنون , 1/54; الذريعة , 4/331; شذرات الذهب فى اخبار من ذهب , 8/160; الضوء اللامع لاهل القرن التاسع , سخاوى , 7/133; كشف الظنون , 1/39; معجم المؤلفين , عمر رضا كحاله , 9/47; مفسران شيعة , 135.

 

 

 

تفسير سورة الفاتحة

اثر شيخ صدرالدين ( زنده در 908 ق ) از مفسران شيعة در عصر خويش .تفسير مورد بحث اختصاص به تفسير سوره فاتحه دارد.پايان فراغت از تاليف در 908 ق بوده است .

شيخ آقابزرگ تهرانى نسخه اى را كه در كتابخانه مركزى آستان قدس رضوى محفوظ است معرفى مى نمايد.

منابع :

الذريعة , 4/340; مفسران شيعة , 135.

 

 

 

معدن العرفان فى فقه مجمع البيان لعلوم القرآن

اثـر شـيـخ ابـراهـيم ( زنده در 909 ق ) فرزند حسن وراق , از فقهاى عصر خود, و از طرق اجازات علماى اماميه .تفسير مورد بحث در يك جلد به زبان عربى شامل بخشى از آيات قرآن است .مـؤلـف آيـات احـكـام قـرآن را گـردآورى نـموده سپس پس از ذكر آيه به بيان احكام فقهى آيه مى پردازد و داراى مقدمه اى مشتمل بر چند فن است .

وى در مـقـدمـه خـود سبب تاليف را چنين بيان كرده است ( ثانيها: ان اليات الفقهية لم يفرد لها اصحابنا رضوان اللّه عليهم مجمعا وافيا و لا نصابا شافيا مع انها اعظم الطرق الى الاحكام الفقهية و الالـة الاسـتدلالية على المسائل الاجتهادية ) او نظر دارد به اينكه مفسران اماميه كمتر به تفسير آيات احكام قرآن پرداخته اند و تاليفات مستقل در اين باب كم است لذا مبادرت به تفسير فقه قرآن مجيد نموده است .ذكرى از اين تفسير در الذريعة نيامده است .

ظـاهـرا نسخه منحصر به فرد مورخه 968 ق از مخطوطات كتابخانه دانشگاه لوس آنجلس آمريكا است .و ضمن مجموعه شماره 1061 در آن كتابخانه موجود است .

مـنـابع :

اعيان الشيعة , 2/127; بحارالانوار, 108/94; احياء الداثر من القرن العاشر, 3; رياض العلماء, 1/15; مستدرك الوسائل , 3/417; مجله تراثنا, شماره 2; سال 4, 1409 ق .

 

 

 

جواهر التفسير

اثـر مـولى كمال الدين حسين ( م 910 ق ) فرزند على بيهقى سبزوارى مشهور به واعظ كاشفى , از حكما و شعراء مفسران شيعه .اين اثر به نام تفسير العروس و تفسير الزهراوين ( يعنى دو سوره بقره و آل عمران ) نيز شهرت دارد كه همگى متحد هستند.

مـفـسـر آن را بـه امر وزير امير نظام الدين على شيرنوائى جعتائى وزير سلطان حسين ميرزا بايقرا تاليف نموده است .
تـفسير در ديباچه تفسير ديگرش موسوم به مواهب عليه مى گويد كه مى خواسته اين تفسير را در چهار جلد تاليف نمايد و موفق به پاك نويس مجلد اول گرديده است ولى باقى هنوز پيش نويس و غير مرتب مى باشد و عمرش به تكميل آن وفا نكرد و اين اثر تا تفسير آيه 84 سوره نساء را دربردارد.

مفسر مقدمه خويش را در چهار اصل كه شامل بيست و دو عنوان است مرتب كرده است و به فنون متعلق به تفسير قرآن و بيان فضيلت انواع علوم قرآن مى پردازد.

اصل اول ) در فضائل قرآن و اسامى آن و مباحث حدوث و قدم و سماع در چهار عنوان .

اصل دوم ) در بيان جامعيت قرآن و چگونگى انشعاب علوم از آن در پنج عنوان .

اصل سوم ) در ذكر الفاظى كه ميان مفسرين متداول است در هشت عنوان .

اصل چهارم ) در بيان مطالب متفرقه كه شناختن آن لازم است در شش عنوان .

سـپـس بـه تـفـسير بسمله و سوره فاتحه پرداخته و بعد تفسير سوره بقره و آل عمران را به پايان رسانده و در و در شرح آيه 84 از سوره نساء متوقف مانده است .امـروزه نـسـخه هاى متعدد از اين تفسير در دست است از جمله شش نسخه در كتابخانه مركزى آستان قدس رضوى .نسخه هاى نفيس ديگرى در كتابخانه مدرسه سپهسالار ( شماره 1948 به بعد ) موجود است .
تفسيرهاى ديگرى براى واعظ كاشفى نقل كرده اند بدين قرار:

1) تفسير سوره يوسف , كه در شصت مجلس آن را براى اصحاب خود املاء كرده است كه نتيجه آن را جامع الستين گويند.تفسيرى است عرفانى و ادبى و اخلاقى با استشهاد از قصص و حكايات لطيفه و اشعار فارسى زيبا و شيرين قدما.نـسـخـه هـايـى از آن در دست است از جمله در كتابخانه مدرسه سپهسالار ( شماره 2001 ) و در كـتابخانه مجلس ( شماره 12722 ),

2) مختصر التفاسير: مختصر جواهر التفسير لتحفة الامير در بيست هزار بيت كه نسخه اى از آن در كتابخانه كوپرلى زاده در استانبول موجود است .

3) الـمـواهـب العلية , مختصر جواهر التفسير تاليف فوق الذكر كه به همان سبك تدوين كرده و به وزير عليشير نوائى اهداء كرده است .
نـسـخـه هـائى از آن موجود است كه 20 نسخه در كتابخانه آستان قدس رضوى و در 1317 ش در تهران چاپ شده است .

مـنابع :

احياءالداثر من القرن العاشر, 69; الذريعة 5/265; ريحانة الادب , 5/29; فهرست كتب خطى كتابخانه مركزى آستان قدس رضوى , 1/466; مزارات هرات , 2/115; مفسران شيعه , 127; مؤلفين كتب چاپى فارسى عربى , خانبابا مشار, 2/810.

 

 

 

منتخب ترجمان القرآن

اثر عادل ( م ح 915 ق ) فرزند على بن عادل حافظ خراسانى , از علماى شيعه اديب و شاعر.تـفـسـيـر مـورد بحث در يك جلد به زبان فارسى و شيوه ادبى اصل اين تفسير از علامه مير سيد شريف على جرجانى ( 740 – 816 ق ) كه آن را به ترتيب سوره هاى قرآن كريم تنظيم نموده است مـى بـاشـد سـپس عادل خراسانى سبك و تنظم آن را تغيير داده است و به ترتيب حروف الفبائى درآورده و تـنـظـيـم كرده است سپس مقدمه خود را با حذف بسمله و خطبه الحمد جرجانى به مقدمه او افزوده است .

نسخه مورخه سال 1101 ق در دانشگاه تهران موجود است .ايـن تـفسير نخست در سال 1313 ق در تبريز چاپ سنگى گرديد سپس در سال 1330 ق تجديد چـاپ گـشـت و در سال 1333 ش با مقدمه آقاى دكتر محمد دبير سياقى تجديد طبع گرديده است .

مـنـابـع :

مـنـتـخـب ترجمان القرآن , چاپى ; احياء الداثر من القرن العاشر, 116; الذريعة , 22/384; فهرست دانشگاه , 3/5352.

 

 

 

تفسير شبسترى

اثر شيخ برهان الدين ابراهيم ( شهيد در 915 يا 917 ق ) فرزند حسن شبسترى نقشبندى ملقب به سيبويه ثانى , از علماى نحو و صرف و لغت و اديب شاعر.وى ايرانى تبار و از مردم شبستر آذربايجان است و به جهت تشيعش به قتل رسيد.

اشـعـار بـسـيارى در مدح و ثناء و ولايت اميرالمؤمنين على بن ابى طالب (ع ) دارد كه تشيع او را مـى رساند از جمله اين بيت در ( التائيه ) او موسوم به ( نهاية البهجة ) در نظم الكافيه و قد حذف التنوين فى مثل قولنا شفيعى حسين بن على فتمت تفسير مورد بحث در يك جلد به زبان عربى و شيوه عرفانى شامل بخشى از قرآن كريم است كه تا پايان سوره يوسف نگاشته شده و اين آخرين اثر مؤلف است كه ناتمام به شهادت رسيده است .

شـيـخ نجم الدين الغزى در الكواكب السائرة باعيان المئة العاشرة به شرح حال وى پرداخته او را از فـضـلاء عـصر خود مى خواند كه داراى مصنفات در صرف و نحو و صاحب قصيده تائيه در نحو كه بـى نـظير است ذكر كرده سپس تفسير قرآن كريم او را ياد كرده و تصريح نموده است كه تا سوره يوسف نگاشته و بعد شهادت او را بدست خوارج در ارزنجان كه همان تصحيف آذربايجان باشد ذكر نموده است .

نـسـخه اى از اين تفسير در كتابخانه شيخ محمد صالح برغانى در كربلا موجود است و نسخه هاى ديگر در كتابخانه تركيه .

مـنـابـع :

اعـيـان الشيعة , 2/127; الاعلام , 1/35; ايضاح المكنون , 1/308; الذريعة , 3/201; شذرات الـذهـب , 8/68; كـشـف الـظـنـون , 1/208; الكواكب السائرة باعيان المئة العاشرة , 1/110; معجم المؤلفين , 1/22.

 

 

 

 

قصص الانبياء

از شيخ عبداللطيف ( زنده در 917 ق ) فرزند شيخ شمس الدين على واعظ بيرجندى , از متكلمين و مفسرين شيعه در قرن دهم هجرى ( دايرة المعارف تشيع , 3/569 ). تفسير مورد بحث در يك جلد به زبان فارسى و شيوه كلامى و داستانى شامل بخشى از قرآن كريم مرتب بر مقدمه و چند باب .

مـؤلـف آيـات داسـتـانـهـاى پـيغمبران را گردآورى نموده سپس با بهره از روايات و اخبار ائمه معصومين (ع ) به تفسير و شرح مى پردازد.نـسـخه هاى متعددى از اين تفسير موجود است كهنترين آنها مورخه 947 ق در كتابخانه مركزى آستان قدس رضوى ( شماره 6833 ) موجود است .

مـنـابـع :

الذريعة , 17/103; فهرست الفبائى و خطى فارسى كتب خطى آستان قدس , 445, 513; احياءالداثر من القرن العاشر, 135.

 

 

 

 

تفسير تسترى

اثر سيد ضياءالدين يا جمال الدين نوراللّه ( م ح 925 ق ) فرزند سيد شمس الدين محمد شاه حسينى مرعشى تسترى , از علماى شيعه جد قاضى نوراللّه شوشترى ( شهيد 1019 ق ). تفسير مورد بحث در يك جلد به زبان عربى و شيوه روائى و كلامى شامل آيه 34 سوره بقره ( و اذ قلنا للملائكة اسجدوا لدم فسجدوا الا ابليس ابى و استكبر و كان من الكافرين ) كه به طور مبسوط به تفسير و بيان اين آيه پرداخته است .

و نـسـخـه ايـن تـفسير از مخطوطات كتابخانه قاضى نوراللّه شوشترى موجود بوده و در مجالس الـمؤمنين مى نويسد ( كه آن را به التماس يكى از اعيان آن ديار تاليف نموده و در آنجا بسيارى از حقايق و دقايق درج فرموده ).

منابع :

احياء الداثر من القرن العاشر, 270; الذريعة , 4/323; مجالس المؤمنين , 1/519.

 

 

 

 

الدرالنظيم فى خواص القرآن العظيم

تـرجمه و نگارش شيخ احمد ( زنده در 926 ق ) فرزند حاج محمد سكاكى طبسى , از علماى عصر صفويه .ايـن اثر ترجمه و نگارش بر مبناى تفسير عربى از ابوالسعادات عفيف الدين عبداللّه يافعى تميمى ( 668 – 768 ق ) از عـرفـاء و صـوفـيـه كـه به تفسير الدرالنظيم فى فضائل القرآن و الذكر الحكيم معروف است .
شيخ احمد سكاكى ( در 926 ق ) عربى آن را به فارسى ترجمه نموده و چندين مقدمه و ديباچه بر آن افـزوده اسـت و در مـقدمه مى نويسد كه آن را به خواهش جمعى از بزرگان به فارسى ترجمه كرده است .

چند نسخه نفيس از اين ترجمه در دست است .از جمله نسخه مورخه 930 ق عصر مؤلف از كتب خطى كتابخانه كاتب اين سطور در كربلاست .نـسـخـه ديـگـر كـهـن بدون تاريخ كه در كتابخانه مركزى آستان قدس رضوى ( شماره 8654 ) محفوظ است .

مـنـابع :

الذريعة , 4/101; فهرست الفبائى كتب خطى كتابخانه مركزى آستان قدس رضوى , 245; معجم الدراسات القرآنية عند الشيعة الامامية , 67; احياءالداثر من القرن العاشر, 13.

 

 

 

 

شرح الدر النظيم فى خواص القرآن العظيم

اثر شيخ نظام الدين عبدالعلى ( م 932 يا 934 ق ) فرزند محمد بيرجندى , از علماى اعلام , حكيم و منجم .اسـماعيل پاشا بغدادى به غلط وى را از علماى حنفى ذكر نموده و خيرالدين زركلى نيز به تبع از بغدادى وى را حنفى مذهب مى خواند.حال آنكه مفسر از علماى شيعه در عصر صفوى بوده و آثار بسيارى از خود باقى گذاشته است .

قسمتى از مؤلفات و مصنفات وى در كتابخانه آستان قدس رضوى محفوظ است .آقابزرگ تهرانى , در طبقات اعلام الشيعه به شرح حال وى پرداخته و مؤلفات وى را در الذريعه ياد كرده است ( – بيرجندى ). تـفسير مورد بحث در يك جلد به زبان عربى شرحى است مزجى بر تفسير الدر النظيم فى فضائل القرآن و الذكر الحكيم كه متن از ابوالسعادات عفيف الدين عبداللّه يافعى تميمى ( 668 – 768 ق ) است .

بيرجندى به شرح الدرالنظيم يافعى پرداخته و متعرض خواص سوره ها نيز مى گردد.در سـوره الاعراف , آيه 180 ( و اللّه الاسماء الحسنى ) به تفصيل اسماء و صفات خداوند را ياد كرده است .نسخه اى از اين تفسير نزد شيخ احمد سكاكى طبسى بوده كه در ترجمه خود از آن نقل مى نمايد.و نسخه مورخه 1053 ق در كتابخانه كاتب ابن سطور در كربلا محفوظ است .

منابع :

احياء الداثر من القرن العاشر, 125; الاعلام , زركلى , 4/30; الذريعة , 13/245; كشف الظنون , 1/41; كـتـبـخانه جور ليلى على پاشا, 25; معجم المؤلفين , عمر رضا كحاله , 5/266; نور عثمانيه كتبخانه , 171; فهرست الفبائى كتب خطى كتابخانه مركزى آستانه قدس , 16.

 

 

 

 

جامع الفوائد و دافع المعاند

اثر شيخ علم ( زنده در 937 ق ) فرزند سيف بن منصور نجفى حلى , از محدثين و فضلاى اماميه .ايـن تـفـسـيـر تـلـخيص و انتخابى است از تفسير تاويل اليات الباهرة فى العترة الطاهرة اثر سيد شرف الدين على حسينى استرآبادى كه به ترتيب سوره هاى قرآن كريم است .

ايـن اثـر از منابع علامه مجلسى در مجلد اول بحارالانوار بوده و امروزه نسخه خط مؤلف در نجف اشرف از مخطوطات كتابخانه مولى محمد على خوانسارى و دو نسخه در كتابخانه مركزى آستان قدس رضوى ( شماره 1544 ) و نسخه كتابخانه سپهسالار ( شماره 2005 ) محفوظ است .

مـنابع :

احياء الداثر من القرن العاشر, 143; الذريعة , 5/66, 18/149; رياض العلماء, 3/321; فهرست الفبائى كتب خطى كتابخانه آستان قدس رضوى , 473; مفسران شيعه , 136.

تـفـسـير ديگرى كه به نام فتح نامه موسوم گرديده از ابن همام در كليات فوق ذكر گرديده كه مؤلف در آن سوره الفتح را طى 1350 بيت شعر تاويل و تفسير نموده است .

 

 

 

روضة القلوب

مفسر ابن همام ( زنده در 940 ق ) از عرفا و شعراى شيعه .تفسير مورد بحث در يك جلد به زبان فارسى و شيوه عرفانى شامل سوره ياسين كه مفسر در 206 بيت آيات سوره ياسين را نظما تفسير نموده است .

نـسـخـه اين تفسير ضمن كليات او شامل شرح حديث ما الحقيقه , حكايت آل عبا, روضة القلوب ( هـمين تفسير ), هداية العارفين , اسرار دل , مثنوى شهادتنامه , تحفة الملوك , مصابيح الهدى , فتح نامه , ترجمه اربعين مير سيد على در كتابخانه دانشگاه تهران ( شماره 2654 ق ) موجود است .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

تفسير شاهى