معنای توبه نصوح  مجمع البیان فی تفسیر القرآن فضل بن حسن طبرسی (متن عربی با ترجمه فارسی) سورة التحریم

گفتار مفسّرين در معناى توبه نصوح‏

 

ابن مسعود گويد: توبه نصوح آنست كه جبران كند هر گناهى را و آن در قرآنست. سپس آن آيه را تلاوت نمود عَسى‏ رَبُّكُمْ أَنْ يُكَفِّرَ عَنْكُمْ سَيِّئاتِكُمْ‏.

و بعضى گفته: توبه نصوح اينست كه انسان در آن حال خودش را نصيحت ميكند بخلوص ندامت و پشيمانى با عزم و تصميم بر اينكه به مثل آن در كارهاى زشت برنگردد.

حسن گويد: توبه نصوح آنست كه بنده پشيمان برگذشته و عازم باشد بر اينكه ديگر بر آن عود نكند (از حسن).

قتاده گويد: آن توبه صادقانه خيرخواهانه است (از قتاده).

كلبى گويد: آن توبه اينست كه بزبان استغفار و بقلب پشيمان شده و بدن خود را نگهدارد و يا امساك كند از گناهان بسبب بدن.

سعيد بن جبير گفته: آن توبه قبول شده است و قبول هم نشود، مادامى كه در آن سه چيز نباشد

1- ترس اينكه پذيرفته نشود 2- اميد اينكه مورد قبول واقع شود 3- ادامه دادن طاعت و بندگى.

 

و بعضى گفته ‏اند: آن توبه اينست كه گناه پيوسته در مقابل چشمش باشد مانند (تابلويى) مثل اينكه بآن نگاه ميكند.

و بعضى گفته: آن از نصح است كه خيّاطى باشد بعلّت اينكه گناه رشته دين را پاره ميكند و توبه آن را وصله كرده و ميدوزد.

و گفته شده: بجهت اينست كه توبه نصوح جمع ميكند ميان او و اولياء خدا را چنان كه خيّاط جمع ميكند پارچه را و بعضى از آن را به پاره ديگر ميدوزد و ميچسباند.

و گفته شده: براى اينست كه توبه نصوح محكم و مستحكم ميكند طاعت و بنده ‏گى را چنان كه خيّاط محكم و مستحكم ميكند با دوختن پارچه را .

 

ترجمه تفسير مجمع البيان، ج‏25 تحریم آیه8