كُلُّ نَفْسٍ ذائِقَةُ الْمَوْتِ ـ كشف الأسرار و عدة الأبرار
كُلُّ نَفْسٍ ذائِقَةُ الْمَوْتِ هر نفسى چشنده مرگ است و هر كسى را رهگذر بر مرگ است. راهى رفتنى و پلى گذشتنى و شرابى آشاميدنى. سيّد (ص) پيوسته مر امّت را اين وصيت كردى كه:
اكثر و اذكر هادم اللذات
زنهار مرگ را فراموش نكنيد و از آمدن او غافل مباشيد.
از ابراهيم ادهم سؤال كردند كه اى قدوه اهل طريقت و اى مقدّم زمره حقيقت آن چه معنى بود كه در سويداى سينه تو پديد آمد تا تاج شاهى از سر بنهادى و لباس سلطانى از تن بر كشيدى و مرقّع درويشى در پوشيدى و محنت و بينوايى اختيار كردى؟ گفت آرى روزى بر تخت مملكت نشسته بودم و بر چهار بالش حشمت تكيه زده كه ناگاه آئينه اى در پيش روى من داشتند. در آن آئينه نگه كردم منزل خود در خاك ديدم و مرا مونس نه. سفرى دراز در پيش و مرا زاد نه، زندانى تافته ديدم و مرا طاقت نه، قاضى عدل ديدم و مرا حجت نه: اى مردى كه اگر بساط امل تو گوشه اى باز كشند از قاف تا قاف بگيرد، بارى بنگر كه صاحب قاب قوسين چه ميگويد:
و اللَّه ما رفعت قدما و ظننت انى وضعتها و ما اكلت لقمة و ظننت انى ابتلعتها،
گفت بدان خدايى كه مرا بخلق فرستاد كه- هيچ قدمى از زمين برنداشتم كه گمان بردم كه پيش از مرگ من آن را بزمين باز توانم نهاد، و هيچ لقمه اى در دهان ننهادم كه چنان پنداشتم كه من آن لقمه را پيش از مرگ فرو توانم برد. او كه سيّد اولين و آخرين است و مقتداى اهل آسمان و زمين است چنين ميگويد و تو مغرور غافل امل دراز در پيش نهاده اى و صد ساله كار و بار ساخته و دل بر آن نهاده اى خبر ندارى كه اين دنياى غدّار سراى غرور است نه سراى سرور، سراى فرار است نه سراى قرار.
| تا كى از دار الغرورى سوختن دار السرور | تا كى از دار الفرارى ساختن دار القرار | |
| اى خداوندان مال الاعتبار الاعتبار | وى خداوندان قال الاعتذار الاعتذار | |
| پيش از آن كين جان عذرآور فروماند ز نطق | پيش از آن كين چشم عبرتبين فروماند ز كار | |
اى غافل بيحاصل، تا چند شربت مراد آميزى و تا كى ديك آرزو پزى. گاه چون شير هر چت پيش آيد همى شكنى، گاه چون گرگ هر چه بينى همى درى، گاه چون كبك بر كوهسار مراد مى پرى، گاه چون آهو در مرغزار آرزو مى چرى، خبر ندارى كه اين دنيا كه تو بدان همى نازى و ترا مى فريبد و در دام غرور ميكشد لعبى و لهوى است. سراى بىسرمايگان و سرمايه بى دولتان و بازيچه بيكاران.
كشف الأسرار و عدة الأبرار ـ سورة العنكبوت