فتح فدک ترجمه بیان السعاده فى مقامات العباده سلطان محمد گنابادی«سلطان علیشاه»
ابن اسحاق گفته: وقتى قلعهى قموص كه قلعهى ابن ابى الحقيق بود فتح شد صفيّه دختر حىّ بن اخطب و دختر ديگرى خدمت رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله آورده شد، بلال آن دو دختر را بر دو تن از كشته شدگان يهود بگذارند و به آنها نشان دهد كه كشته شدهاند وقتى آن دختر همراه صفيّه كشته را ديد داد و فرياد كرد و صورتش را خراشيد و خاك بر سرش ريخت، وقتى رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله آن دختر را ديد فرمود اين شيطان را از من دور كنيد،پس از آن دستور داد صفيّه را در جايى پشت سرش نگاه دارند و رداى خويش را بر او انداخت، بدين ترتيب مسلمانان فهميدند كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله صفيّه را براى خودش انتخاب كرده است.
رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله به بلال فرمود: آيا رحمت و عطوفت در تو از بين رفته است اى بلال؟ تو چرا كشته شدگان مردان را به دو دختر نشان مى دهى؟! صفيّه در آن زمان كه عروس كنانة بن الرّبيع بن ابى الحقيق بود يك شب در خواب ديده بود كه ماه در دامن او افتاد، اين خواب را بر همسرش بازگو نمود همسرش گفت: اين خواب تو جز اين نيست كه تو روزى پادشاه حجاز محمّد صلّى اللّه عليه و آله را دارى و يك سيلى به صورت او زد كه در اثر آن سيلى چشمش كبود شد، وقتى او را خدمت رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله آوردند اثر آن سيلى هنوز مانده بود.
رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله از صفيّه در مورد اين قضيّه سؤال كرد، صفيّه نيز مطلب را به او عرض كرد.
ابن ابى الحقيق به رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله پيام فرستاد كه پايين بيا تا با تو سخن بگويم، رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله جواب مثبت داد و با آنان مصالحه نمود، بدين گونه كه خون آنان در قلعه هايشان محفوظ بماند، خود و اولادشان بتوانند از خيبر و زمين خيبر خارج شوند، ولى هيچ چيز با خودشان نبرند و هر چه دارند از اموال و زمين و پول و طلا و لباس در اختيار رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله باشد، فقط بتوانند لباسى را كه پوشيدهاند ببرند.
پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله فرمود: اگر چيزى را مخفى كنيد و به من نگوييد من ذمّهى خدا و رسولش را از شما برى مىكنم و پيمان و عهد را بر مىدارم؛ پس آنان نيز بر همين مطلب مصالحه كردند.
وقتى اهل فدك شنيدند و فهميدند كه اهل خيبر چه كردند پيام به رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله فرستادند كه با اهل فدك نيز به همان روش عمل كند و خونشان را محترم شمارد، اينان نيز اموال خود را به رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله بدهند، چنين كردند و از كسانى كه بين رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و آنان رفت و آمد مىكرد محيصة بن مسعود بود.
وقتى اهل خيبر تا اين حدّ تنزّل كردند از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله درخواست كردند كه نصف اموال آنان را بگيرد و گفتند: ما نسبت به آن اموال از شما داناتريم، پس رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله بر نصف با آنان مصالحه نمود، شرط كرد كه هر وقت ما بخواهيم شما را بيرون كنيم بتوانيم.
اهل فدك نيز اينچنين مصالحه كردند؛ بنابراين اموال خيبر فىء بين مسلمانان بود، ولى فدك خالص براى رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله گشت، چون در مورد فدك با جنگ و حمله گرفته نشده است.
ترجمه تفسير بيان السعادة فى مقامات العبادة، ج13، ص:331 سوره فتح