حکایت غدیر خم وشیطان ترجمه تفسير بيان السعادة فى مقامات العبادة
وَ لَقَدْ صَدَّقَ عَلَيْهِمْ إِبْلِيسُ ظَنَّهُ و شيطان گمان باطل خود را سخت به صدق و حقيقت در نظر مردم جلوه داد، يعنى آن گمان خود را كه وقتى گفت: «لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ» و گفت: «لَأُضِلَّنَّهُمْ وَ … تا آخر» اظهار و آشكار نمود.
بدان كه تنزيل اين آيه درباره اهل سباست، ولى تأويل آن دربارهى منافقين امّت محمّد صلّى اللّه عليه و آله است.
از ابى جعفر عليه السّلام وارد شده كه فرمود: در روز غدير وقتى رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله دست على عليه السّلام را گرفت ابليس در بين لشگريانش فرياد كشيد، فريادى كه در خشكى و دريا احدى از آنها باقى نماند مگر آنكه نزد ابليس آمدند، گفتند: اى آقا و مولاى ما چه چيز تو را به صدا در آورد؟ ما تا كنون فريادى از اين وحشتناكتر از تو نشنيده ايم؟
ابليس به آنها گفت: اين نبىّ كارى انجام داده است كه اگر آن كار به اتمام برسد هيچ وقت خداوند مورد عصيان و نافرمانى قرار نمى گيرد.
لشگريان ابليس گفتند: او از هوا سخن مىگويد و يكى به رفيقش گفت: آيا نمىبينى چشمانش در سرش دور مىزند گويى كه ديوانه است، مقصودشان رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله است ابليس فريادى از طرب كشيد، پس اوليا و دوستانش را جمع كرد و گفت: آيا ندانستيد كه من قبلا براى اغواى آدم بودم؟ گفتند: بلى، او پيمان شكست ولى به ربّ كافر نشد، اينان نقض عهد كردند و به رسول صلّى اللّه عليه و آله كافر شدند.
وقتى رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله قبض روح شد، مردم غير على عليه السّلام را براى خلافت برگزيدند ابليس تاج ملك را بر سر گذاشت و منبرى نصب كرد، با زينت و آرايش نشست، سوارها و پيادههايش را جمع كرد، سپس به آنها گفت: طرب و شادى كنيد ديگر خداوند اطاعت نمىشود مگر آنكه امامى قائم گردد، امام ابو جعفر عليه السّلام اين آيه را خواند: «وَ لَقَدْ صَدَّقَ عَلَيْهِمْ إِبْلِيسُ ظَنَّهُ» … تا آخر حديث.[11] و اخبار زيادى به اين مضمون با اختلاف در لفظ وارد شده است.
فَاتَّبَعُوهُ إِلَّا فَرِيقاً مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وَ ما كانَ لَهُ عَلَيْهِمْ مِنْ سُلْطانٍ دفع اين توهّم است كه ابليس در تصرّفات خود استقلال دارد.
ترجمه بیان السعاده فى مقامات العباده سلطان محمد گنابادی«سلطان علیشاه» سوره سبا ۱-28