سخن خداوند با موسی درطور كشف الأسرار و عدة الأبرار

وَ واعَدْنا قراءة مصرى وعدنا است. مى‏ گويد: وعده داديم موسى را ثَلاثِينَ لَيْلَةً. و اين وعده دادن آن بود كه پس از غرق فرعون، موسى كتاب خواست از اللَّه كه بر آن دين گيرد. اللَّه او را وعده داد كه پيشتر سى شب خويشتن را بپالاى و رياضت كن. گفته ‏اند: سى شبانروز در روزه بود پيوسته مواصل، و چنين گفته‏ اند كه:

ماه ذى القعده بود، و عرب با شب مضاف كنند چيزى كه آن بروز بود، از بهر آنكه شبانروز هموار در اين چيز داخل بود.

وَ أَتْمَمْناها بِعَشْرٍ- يعنى اتممنا المواعدة بعشر من ذى الحجّة. فَتَمَّ مِيقاتُ رَبِّهِ‏ اى الوقت الّذى قدّره اللَّه لصوم موسى. أَرْبَعِينَ لَيْلَةً، و آنجا كه گفت: وَ إِذْ واعَدْنا مُوسى‏ أَرْبَعِينَ لَيْلَةً اشارت است بآن سى روز و بآن ده روز كه فراسر آن برده. موسى سى روز روزه داشت.

از ناخوردن بوى دهن وى متغير گشت. بچوب خرّوب مسواك كرد، تا آن بوى دهن وى بگشت. فريشتگان بگفتند: اى موسى! از دهن تو بوى مشك مى‏ دميد، اكنون بتباه بردى بمسواك. پس ربّ العالمين وى را ده روز ديگر روزه فرمود و گفت: اما علمت انّ خلوف فم الصّائم اطيب عندى من ريح المسك؟! و گفته ‏اند كه: فتنه قوم موسى از گوساله پرستى درين ده روز افتاد.

…..و بروايتى ديگر چون موسى بمقام قرب رسيد ندا آمد از جليل و جبّار كه يا ميشا! موسى آن سخن بشنيد گفت:

ما هذا الصوت العبرانى يكلّمنى؟

حق او را جواب داد كه:

لست بعبرانى انّى انا اللَّه ربّ العالمين.

پس مصطفى (ص) گفت كه: اللَّه در آن مقام با موسى به هفتاد لغت سخن گفت، كه هيچ لغت بآن ديگر ماننده نبود، گفتا: و در آن مقام تورات از بهر وى نوشت، و كان يسمع صريف القلم. پس موسى گفت:

الهى ارنى انظر اليك، قال: يا موسى انّه لن يرانى احد الا مات. قال موسى: الهى ارنى انظر اليك و اموت، قال: فأجاب موسى جبل طور سيناء: يا موسى ابن عمران! لقد سألت امرا عظيما! لقد ارتعدت السّماوات السّبع و من فيهنّ، و الارضون السّبع و من فيهن، و زالت الجبال و اضطربت البحار تعظيم ما سألت يا ابن عمران! قال: فقال يا موسى انظر الى الجبل فان استقرّ مكانه فانّك ترانى. قال: فَلَمَّا تَجَلَّى رَبُّهُ لِلْجَبَلِ جَعَلَهُ دَكًّا وَ خَرَّ مُوسى‏ صَعِقاً»

…..كلام از رسالت جدا كرد تا دليل كند كه آن سخن بى‏ ترجمان بود، و از جمله آن كلمات اين چهار سخن نقل كرده ‏اند كه گفت: اى موسى! بر درگاه من ملازم باش كه مقيم منم. دوستى با من كن كه باقى منم. حاجت از من خواه كه مفضل منم. صحبت با من دار كه وافى منم. فَخُذْ ما آتَيْتُكَ‏ من الشّرف و الفضيلة، و قيل: اعمل بما فيه بجدّ و اجتهاد، وَ كُنْ مِنَ الشَّاكِرِينَ‏ على ذلك.

كشف الأسرار و عدة الأبرار رشيد الدين ميبدى سورة الاعراف آیه 144 ـ137